Wie regelmatig wandelt of fietst in het buitengebied van Halen, kent ongetwijfeld de karaktervolle holle wegen. Deze eeuwenoude wegen zijn niet alleen een herkenbaar onderdeel van ons landschap, maar vormen ook een belangrijk leefgebied voor tal van dieren en planten. Om deze waardevolle landschapselementen voor de toekomst te behouden, starten de stad en het Regionaal Landschap Lage Kempen deze winter met een gefaseerd beheer van verschillende holle wegen.
Een stukje geschiedenis in het landschap
Holle wegen zijn historische verbindingen die vaak al honderden jaren oud zijn. Door het eeuwenlange gebruik door voetgangers, vee, karren en later landbouwvoertuigen sleten deze wegen geleidelijk dieper uit in het landschap. De steile bermen langs de wegen raakten begroeid met struiken en bomen, waardoor de holle wegen hun typische uitzicht kregen.
Naast hun cultuurhistorische waarde vervullen holle wegen vandaag ook een belangrijke ecologische functie. Ze vormen groene linten doorheen het landschap en bieden beschutting, voedsel en nestgelegenheid voor vogels, insecten en kleine zoogdieren.
Waarom is beheer nodig?
Veel holle wegen werden vroeger regelmatig beheerd volgens het principe van hakhoutbeheer. Daarbij werden bomen en struiken periodiek dicht bij de grond afgezet. Vanuit de stobben konden ze opnieuw uitlopen, waardoor een gevarieerde en gezonde begroeiing ontstond.
Door het wegvallen van dit traditionele beheer zijn heel wat houtkanten in de loop der jaren uitgegroeid tot hoge en dichtbegroeide bomenrijen. Hierdoor verdwijnen typische struiken, bereikt minder licht de bodem en neemt de biodiversiteit af. Bovendien kunnen zware bomen op de steile taluds de stabiliteit van de bermen verminderen en bestaat er meer risico op takbreuk tijdens stormweer.
Om de natuurwaarde, de veiligheid en het karakter van de holle wegen te behouden, is een inhaalbeweging noodzakelijk.
Gefaseerde omvorming naar hakhoutbeheer
Vanaf deze winter wordt het achterstallige beheer aangepakt. Daarbij worden de houtkanten stapsgewijs omgevormd naar hakhoutbeheer. Dit gebeurt niet overal tegelijk, maar in verschillende fases verspreid over meerdere jaren.
Door telkens slechts een deel van de houtkant te beheren, blijft er voldoende beschutting aanwezig voor dieren en krijgen planten en struiken de kans om zich geleidelijk te herstellen. Na het afzetten zullen de struiken en bomen opnieuw uitlopen vanuit hun stobbe. Hoewel het landschap er kort na de werkzaamheden tijdelijk wat kaler kan uitzien, zal de begroeiing zich verrassend snel herstellen.
Investeren in een rijke natuur
Het beheer zorgt op termijn voor meer variatie in de begroeiing en meer licht op de bosbodem. Daardoor krijgen verschillende kruiden, bloemen en struiken opnieuw kansen. Ook vogels, vlinders, wilde bijen en andere dieren profiteren van deze afwisseling.
Met deze werkzaamheden investeert Halen in het behoud van een uniek stukje landschap en natuur. Zo blijven de holle wegen niet alleen een tastbare herinnering aan ons verleden, maar ook een waardevolle groene omgeving voor toekomstige generaties.
Tijdens de werkzaamheden kunnen sommige trajecten tijdelijk minder toegankelijk zijn. We vragen hiervoor begrip van wandelaars, fietsers en omwonenden. Het uiteindelijke resultaat zal bijdragen aan een veiliger, aantrekkelijker en biodiverser landschap.
